Van DNA tot data: ontdek de kracht van moderne sequencing in de klas

DNA bestaat uit vier nucleotiden, afgekort als de 4 letters A, T, C en G. De volgorde van die letters bepaalt hoe je eruitziet, hoe je ontwikkelt en welke erfelijke eigenschappen je hebt. Je kan er zelfs stambomen mee maken en daders opsporen. Klinkt bekend? Maar hoe werkt dat nu precies in de praktijk? Tijdens deze nascholing ga je actief op zoek naar antwoorden. Je ontdekt het verschil tussen genoomsequencing en 16S rRNA sequencing, leert hoe sequencingtechnieken werken en ervaart wat je uit grote hoeveelheden data kan halen. Je ontdekt ook hoe zelfs een minieme contaminatie je resultaten sterk kan beïnvloeden.

Programma

Je leert al doende en vertaalt alles meteen naar je eigen klaspraktijk. Zo voer je zelf een eetbare DNA-extractie uit die niet alleen veilig en eenvoudig is, maar ook rechtstreeks inzetbaar in de klas. Vervolgens laad je een PCR-reactie en controleer je de resultaten via gelelektroforese, zodat je het volledige proces actief doorloopt. Je krijgt daarnaast een heldere en visuele uitleg over moderne sequencingtechnieken, waardoor de theorie meteen tastbaar wordt. Tijdens een live demonstratie maak je kennis met nanopore sequencing en ontdek je hoe deze innovatieve technologie werkt. Tot slot ga je zelf aan de slag met het lezen en interpreteren van DNA-data, waarbij je verschillende datavoorstellingen zoals chromatogrammen en abundantiegrafieken verkent.

Doelstellingen

Na het volgen van de nascholing

• leg je helder uit wat het verschil is tussen klassieke Sanger sequencing en Next Generation Sequencing;
• voer je zelfstandig, veilig en met nog minder reagentia een (drinkbare) DNA-extractie uit en verklaar je elke stap van het protocol;
• herken je op een elektroforesegel het verschil tussen genomisch DNA en een geamplificeerd DNA-fragment (PCR-product);
• identificeer je tijdens praktisch werk zelf de belangrijkste contaminatiebronnen in functie van het soort staal en de bemonsterde omgeving.

Doelgroep

Leerkrachten biologie, biotechnologie, natuurwetenschappen en STEM van de tweede en derde graad secundair onderwijs

Begeleiding

Katrien Michiels is onderwijsbegeleider binnen de bachelor Bio‑ingenieurswetenschappen aan de Universiteit Antwerpen, waar ze microbiologie doceert en haar didactische expertise koppelt aan een sterke praktijkgerichte aanpak. Dankzij haar ervaring als brandweervrijwilliger heeft ze een scherp oog voor veiligheid, wat zich vertaalt in realistische en hands‑on onderwijspraktijken.

Wannes Van Beeck is onderzoeker in de fermentatiegroep van het Labo voor Toegepaste Microbiologie en Biotechnologie, waar hij onder meer de microbiologie van gefermenteerde wortelsappen en kimchi bestudeerde.

Samen begeleiden ze het practicum microbiologie en zetten ze zich via het burgerwetenschapsproject Ferme Scholen in voor meer én veiliger microbiologie in het secundair onderwijs, met als doel de microbiologische geletterdheid van leerkrachten en leerlingen te versterken.

Praktisch

Lunch inbegrepen. Drank zelf te voorzien of ter plekke aan te kopen.

Mee te brengen door cursist

Labojas